تأثیر آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده بر مصرف غذاهای آماده در دانش آموزان دختر دبیرستانی سبزوار سال 1393

نویسندگان
نوشین پیمان
مهناز ناصح نژاد
چکیده
زمینه و هدف

امروزه با پیشرفت علم و فن آوری و صنعت، شیوه زندگی مردم تغییر کرده و شاهد کمرنگ شدن سنت ها، آداب و فرهنگ های بومی از جمله در زمینه تغذیه و رفتارهای غذایی هستیم و در بسیاری از جوامع استفاده از فست فودها رواج پیدا کرده است. فست فودها غذای محبوب نوجوانان هستند و نزدیک به یک سوم ایشان بصورت روزانه از غذاهای آماده استفاده می کنند. در این مطالعه تأثیر برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه ریزی شده بر مصرف غذای آماده توسط دانش آموزان شهر سبزوار مورد بررسی قرار گرفته است.

مواد و روش ها

مطالعه بصورت نیمه تجربی، و نمونه مورد بررسی، دانش آموزان دختر دبیرستانی (پایه سوم) سبزوار در سال 1393 بودند که با روش خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. پس از تکمیل پرسشنامه در مرحله پیش آزمون، افراد مورد بررسی بصورت تصادفی به دو گروه آزمون (n = 25) و کنترل ( n = 25 ) تقسیم شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ای مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده استفاده شد. بر اساس نتایج اولیه، محتوی آموزشی تدوین و در گروه آزمون ارائه گردید. پس از 3 ماه از اجرای برنامه آموزشی، مجددا داده ها جمع آوری و با استفاده از نرم افزار SPSS v.14 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

یافته ها

طبق نتایج 8/ 82 درصد ( 21 نفر ) دانش آموزان در ماه حداقل دو بار فست فود مصرف می کردند. سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده ( آگاهی، نگرش، هنجارهای انتزاعی و کنترل رفتاری درک شده )با هم 50 / 56 درصد قصد رفتار و 32 / 20 درصد رفتار را پیش بینی

کردند. در این میان نقش نگرش در پیش بینی قصد، بیشتر از سایر سازه ها بود ( 274 / β = 0 ).

نتیجه گیری

دانش آموزان تجربه و آگاهی لازم در مورد تغذیه سالم را ندارند و با انجام مداخلات آموزشی مناسب، می توان زمینه را برای کاهش مصرف غذاهای آماده در این گروه فراهم آورد.



* نویسنده مسئول: دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشکده بهداشت.

پست الکترونیک: M.nasehnezhad@yahoo.com
کلیدواژه‌ها
غذاهای آماده
دانش آموز
تئوری رفتار برنامه ریزی شده

عنوان مقاله English

Effect of Education Based on the Theory of Planned Behavior on Fast Food Consumption in High School Girl's Students in Sabzevar City 2014

نویسندگان English

Nooshin Peyman
Mahnaz Nasehnezhad
چکیده English

Introduction and Aims

Today, with the advances in science, technology and industry the life-style of people has been changed. As we can see customs, traditions and indigenous cultures are faded in nutrition and food behaviors. In addition, in many of communities the use of fast foods has prevalent. Teenagers are interested in and almost one-third of them consume fast foods daily. The purpose of this study was to assess the effect of the education based on theory of planned behavior in consumption of fast foods in high school girls’ students of Sabzevar city in 2014.

Materials and Methods

Method of this study, was a quasi-experimental with two experimental )N = 25( and control )N = 25( groups consisted of 50 high school students (third grade) in 2014. The questionnaire based on structures of planned behavior theory was used. According to preliminary results, educational content developed and presented in the experimental group. After 3 months training program, data were collected and analyzed by using SPSS v.14 software.

Results

According to the results, 82.2% of the students used fast food at least twice a month. Knowledge, attitude, subjective norms and perceived behavioral control predicted 56.50% of behavioral intention and 20.32% of the behavior. Moreover, attitude was the most significant predictor of behavioral intention (beta = 0.274).

Conclusion

Results showed that students do not have enough experience. Reducing the consumption of processed foods in this group, can be provide by knowledge of healthy nutrition and appropriate educational interventions.



* Corresponding Author: Mashhad University of Medical Sciences, School of Health.

E-mail: M.nasehnezhad@yahoo.com

کلیدواژه‌ها English

Fast Food
Students
Theory of Planned Behavior
Bowman SA, Vinyard BT. Fast food consumption of U.S. adults: impact on energy and nutrient intakes and overweight status. J Am Coll Nutr. 2004;23(2):163-8.

Pereira MA, Kartashov AI, Ebbeling CB, Van Horn L, Slattery ML, Jacobs DR Jr, et al. Fast-food habits, weight gain, and insulin resistance(the CARDIA study): 15-year prospective analysis. Lancet. 2005;365(9453):36-42.

Brownell KD. Does a toxic environment make obesity inevitable?. Obes Manag. 2005;1(2):52-5.

Yarmohammadi P, Sharifirad Gh, Azadbakht L. Morovati Sharifabad M. Hassanzadeh A .Predictors of Fast Food Consumption among High School Students Based on the Theory of Planned Behavior. J Health Syst Res. 2012;7(4):449-59. [Persian]

Driskell JA, Meckna BR, Scales NE. Differences exist in the eating habits of university men and women at fast-food restaurants. Nutr Res. 2006;26(10):524-30.

Paeratakul S, Ferdinand DP, Champagne CM, Ryan DH, Bray GA. Fast-food consumption among US adults and children: dietary and nutrient intake profile. J Am Diet Assoc. 2003;103(10):1332-8.

Faghih A, Anoshe M. Some nutritional behaviors in obese patients referred to jenah health center. J Hormozgan Univ Med Sci. 2008;12(1):53-9. [Persian]

Ajzen I, Fishbein M. Understanding attitudes and predicting social behavior. New York: Prentice Hall; 1980.

De Bruijn GJ, Kroeze W, Oenema A, Brug J. Saturated fat consumption and the Theory of Planned Behavior: exploring additive and interactive effects of habit strength. Appetite, 2008;51(2):318-23.

Dunn KI, Mohr P, Wilson CJ, Wittert GA. Determinants of fast-food consumption. An application of the Theory of Planned Behaviour. Appetite, 2011;57(2):349-57.

Armitage CJ, Conner M. Efficacy of the Theory of Planned Behavior: a meta-analytic review. Br J Soc Psychol. 2001;40(4):471-99.

Ajzen I, Driver BL. Prediction of leisure participation from behavioral, normative, and control beliefs: An application of the theory of planned behavior. Leis Sci. 1991;13(3):185-204.

Seo HS, Lee SK, Nam S. Factors influencing fast food consumption behaviors of middle-school students in Seoul: an application of theory of planned behaviors. Nutr Res Pract. 2011;5(2):169-78.

Moore LV, Diez Roux AV, Nettleton JA, Jacobs DR, Franco M. Fast-food consumption, diet quality, and neighborhood exposure to fast food: the multi-ethnic study of atherosclerosis. Am J Epidemiol. 2009;170(1):29-36.

Bowman SA, Gortmaker SL, Ebbeling CB, Pereira MA, Ludwig DS. Effects of fast-food consumption on energy intake and diet quality among children in a national household survey. Pediatrics, 2004;113(1):112-8.

Caroli M, Lagravinese D. Prevention of obesity. Nutr Res. 2002; 22(1): 221-6.

Unger JB, Reynolds K, Shakib S, Spruijt-Metz D, Sun P, Johnson CA. Acculturation, physical activity, and fast food consumption among Asian-American and Hispanic adolescents. J Community Health. 2004;29(6):467-81.

Crespo CJ, Smit E, Troiano RP, Bartlett SJ, Macera CA, Andersen RE. Television watching, energy intake and obesity in US children: results from the third National Health and Nutrition Examination Survey, 1988-1994. Arch Pediatr Adolesc Med. 2001;155(3):360-5.