ﻛﺎرﺑﺮد و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﻟﮕﻮی ﺑﻬﺪاﺷتی اﻋﺘﻘﺎدی و مدل بزنف در پیشگویی رفتارهای پیشگیری کننده از لیشمانیوز جلدی در دانش‌آموزان شهر نیشابور

نویسندگان
موسی الرضا قدسی 1
حمید جوینی 1
محمدحسن رخشانی 2
زکیه سادات حسینی 3
طاهره هاشمی فرد 4
علی مهری 1
1 گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
2 گروه آمارزیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
3 گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی نیشابور، نیشابور، ایران
4 گروه پرستاری و مامایی، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران
چکیده
مقدمه

انجام اقدامات پیشگیرانه مانند آموزش و مهارت‌های پیشگیری‌کننده مردم برای حفاظت فردی در مناطق اندمیک، می باشد که این مطالعه با هدف تعیین پیشگویی کننده های رفتارهای پیشگیری‌کننده از لیشمانیوز جلدی در دانش‌آموزان براساس الگوی اعتقاد بهداشتی و مدل بزنف انجام شد.

مواد و روش­ها

در این مطالعه توصیفی-تحلیلی تعداد 379 نفر از دانش آموزان شهر نیشابور به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. برای جمع اوری داده از پرسشنامه ای استفاده شد که براساس الگوهای مورد بررسی طراحی و به صورت خود ایفاء تکمیل گردید.

یافته ­ها

همبستگی معنی داری 05/0p< بین تمام سازه های الگوهای مورد بررسی بجز حساسیت درک شده و آگاهی با قصد رفتاری مشاهده گردید. در مقایسه دو الگوی مورد بررسی سازه های الگوی بزنف در مجموع 32% و سازه های الگوی اعتقاد بهدشتی در مجموع 24% واریانس قصد رفتارهای پیشگیری کننده از لیشمانیوز را پیشگویی می کردند .

نتیجه­ گیری

میزان قصد و رفتارهای پیشگیری کننده از لیشمانیوز درجامعه مورد بررسی در حد متوسط بود که با توجه به آندمیک بودن بیماری در شهر نیشابور باید از طریق مداخلات آموزشی ارتقآء یابد. برنامه های اموزشی با هدف افزایش نگرش، هنجارهای انتزاعی، خودکارآمدی و منافغ درک شده و همچنین کاهش موانع درک شده می تواند در ارتقاء رفتارهای پیشگیری کننده از لیشمانیوز موثر باشد.
کلیدواژه‌ها
لیشمانیوز
الگوی اعتقاد بهداشتی
مدل بزنف
دانش آموز

عنوان مقاله English

Applying and comparing the standard health model and BASNEF model in predicting preventive behaviors of cutaneous leishmaniasis in students of Neyshabur city

نویسندگان English

Musarreza Ghodsi 1
hamid joveini 1
Mohammad Hassan Rakhshani5 2
zakieh sadat hoseini 3
tahere hashemi fard 4
Ali Mehri 1
1 Department of Health Education, School of Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran
2 Department of Biostatistics & Epidemiology, School of Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran
3 Department of Public Health, Neyshabur University of Medical Sciences, Neyshabur, Iran
4 Department Nursing and Midwifery, Kazerun Branch, Islamic Azad University, Kazerun, Iran
چکیده English

Introduction

Preventive measures such as training and preventive people skills are for personal protection in endemic areas that the aim of this study was to determine the predictors of preventive behaviors of cutaneous leishmaniasis in students based on Health Belief Model and BASNEF model.

Materials and Methods

In this descriptive-analytical study, 379 students of Neyshabur city were selected and studied by multistage cluster sampling. A questionnaire was designed to collect data and was completed based on the study patterns.

Results

Significant correlation (P <.01) was found between all constructs of the models except perceived sensitivity and awareness with behavioral intention. Comparing the two models studied, the BASNEF model constructs predicted 32% of the total and the Behavioral belief model constructs 24% of the variance in intention to prevent leishmaniasis behaviors.

Conclusion

The prevalence of Leishmaniasis prevention behaviors in the studied community was moderate, which should be improved through educational interventions given that the disease is endemic in Neyshabur. Training programs aimed at enhancing attitudes, abstract norms, self-efficacy and perceived benefits as well as reducing perceived barriers can be effective in promoting leishmaniasis prevention behaviors.

کلیدواژه‌ها English

Leishmaniasis
Health Belief Model
BASNEF Model
Student
1. Christensen SM, Belew AT, El-Sayed NM, Tafuri WL, Silveira FT, Mosser DM. Host and parasite responses in human diffuse cutaneous leishmaniasis caused by L. amazonensis. PLoS Negl Trop Dis. 2019;13(3):e0007152.
2. Tamiru HF, Mashalla YJ, Mohammed R, Tshweneagae GT. Cutaneous leishmaniasis a neglected tropical disease: community knowledge, attitude and practices in an endemic area, Northwest Ethiopia. BMC Infect Dis. 2019;19(1):855.
3. Ebrahiminejad H, Sobati H. Cutaneous leishmaniasis in military areas of Iran and Middle East and its prevention, diagnosis and treatment methods-Narrative review. J Mil Med. 2019;21(5):436–54. [Persian].
4. Akhlagh A, Salehzadeh A, Zahirnia AH, Davari B. 10-year trends in epidemiology, diagnosis, and treatment of cutaneous Leishmaniasis in Hamadan Province, West of Iran (2007–2016). Front public Heal. 2019;7:27. [Persian].
5. Sakhaei S, Darrudi R, Motaarefi H, Sadagheyani HE. Epidemiological Study of Cutaneous Leishmaniasis in Neyshabur County, East of Iran (2011-2017). Open access Maced J Med Sci. 2019;7(21):3710. [Persian].
6. Moghaddamfar M, Sharifpour MA. Cutaneous Leishmaniasis. Paramed Sci Mil Heal. 2016;11(2):61–7. [Persian].
7. Motamedi N, Hejazi SH, Hazavehei SMM, Saberi S, Rahimi E. Effect of education based on Health Belief Model on promoting preventive behavior of coetaneous leishmaniasis. J Mil Med. 2010;11(4):231–6. [Persian].
8. Khakbazan Z, Mehdizadeh A, Azimi K, Mirmohammadali M. Effect of Education Based on the Health Belief Model on Prevention of Sexually Transmitted Diseases in Female Victims of Sexual Assault. 2020;52-57. [Persian].
9. Rastgoo F, Vasli P, Rohani C, Amini A. Osteoporosis preventive behaviors in adolescent girls: the educational program based on BASNEF model. Arch Osteoporos. 2019;14(1):71. [Persian].
10. Jeihooni AK, Rakhshani T. The effect of educational intervention based on health belief model and social support on promoting skin cancer preventive behaviors in a sample of Iranian farmers. J Cancer Educ. 2019;34(2):392–401. [Persian].
11. Heshmati H, Rahaei Z, Hazavehei SMM, Dehnadi A, Hasanzadeh A. Related factors to educational behaviors of health volunteers about cutaneous leishmaniasis on the basis of BASNEF model in Yazd. J Heal. 2010;1(3):48–56. [Persian].
12. Moussa S, Alshammari TH, Alhudaires KM. Awareness and behavioral practice of cutaneous leishmaniasis among hail population, kingdom of Saudi Arabia. J Microbiol Exp. 2019;7(2):88–99.
13. BalaliMeybodi F, Tabatabaei S V, Hasani M. The relationship of self-efficacy with awareness and perceptiveness severity and benefits in regard to adopting AIDS preventive behaviors among students of Kerman University of Medical Sciences in 2011. J Rafsanjan Univ Med Sci. 2014;13(3):223–34. [Persian].
14. Najarkolaei FR, Niknami S, Shokravi FA, Ahmadi FA, Tavafian SS, Zadeh EH. Individual factors predisposing HIV/AIDS high risk behaviors: a qualitative study. Payesh (Health Monit. 2011;10(2):205–15. [Persian].
15. Maghami M, Aghababaeian H, Saadati M, Daiham B, Sadeghi Moghaddam A, Mashalchi5F H. A Survey of Knowledge, Attitude and Practice of Students about AIDS at Dezful University of Medical Sciences in 2011. Sadra Med Sci J. 2013;1(1 Jan). [Persian].
16. BaghianiMoghadam MH, Khabiri F, Sharifabad M, Dehghan A, Falahzadeh H. Determination of social variables affected the health belief model in adopting preventive behaviors of osteoporosis. Tolooebehdasht. 2016;15(2):45–57. [Persian].
17. Esmaili F. Preventive Behaviors of Brucellosis in Khash City Ranchers Based on Health Belief Model in 2015. Iran J Heal Educ Promot. 2016;4(4):281. [Persian].
18. Panahi R, Ramezankhani A, Tavousi M, Osmani F, Niknami S. Predictors of Adoption of Smoking preventive behaviors among university students: Application of health belief model. J Educ Community Heal. 2017;4(1):35–42. [Persian].
19. Newell M, Modeste N, Marshak HH, Wilson C. Health beliefs and the prevention of hypertension in a black population living in London. Ethn Dis. 2009;19(1):35.
20. Bayat B, Mohebbi B, Tol A, Sadeghi R, Yekaninejad MS. Quality of Life Predictors Among Health Volunteers in South Tehran Health Centers. J Sch Public Heal Inst Public Heal Res. 2018;15(4):377–88. [Persian].
21. MorrowatiSharifabad MA, Haerian A. A Survey of Predictors of Oral and Dental Care in Pregnant Women in Yazd: Based on the Theory of Planned Behavior. Tolooebehdasht. 2018;17(1):50–61. [Persian].
22. Kabodi S, Hazavehei MM, Rahimi M, Roshanaei G. Application of BASNEF model in analyzing self-treatment behavior among type 2 diabetic patients in 2014. J Educ Community Heal. 2015;2(1):38–49. [Persian].
23. Omidi S, Farmanbar R, Mokhtarpour S. The effect of educational intervention based on PRECEDE-PROCEED model on promoting traffic safety behaviors in primary schools students of Tabriz in 2014. J Educ Community Heal. 2016;2(4):48–56. [Persian].
مجله دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 31
تابستان 1400
صفحه 126-136